Ngày 2/7/2026, tiếp nối hoạt động trong khuôn khổ đề tài “Nâng cao nhận thức và động lực tham gia thực hiện mục tiêu Net-Zero của các hộ nông dân trên địa bàn tỉnh Hưng Yên”, nhóm nghiên cứu của Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã thực hiện khảo sát đại diện các hộ nông dân trên địa bàn xã Hoàng Hoa Thám, tỉnh Hưng Yên.

Hoạt động khảo sát nhằm thu thập thông tin thực tiễn về đặc điểm sản xuất của hộ, mức độ hiểu biết của họ đối với mục tiêu Net-Zero cũng như các yếu tố tạo động lực hoặc cản trở quá trình tham gia sản xuất nông nghiệp theo hướng xanh, sạch và giảm phát thải.

Đoàn khảo sát của đã nhận được sự hỗ trợ nhiệt tình của UBND xã Hoàng Hoa Thám cùng các trưởng thôn Dung và thôn Trịnh Mỹ. Thông qua trao đổi với đại diện các hộ nông dân, nhóm khảo sát đã tìm hiểu được cách người dân nhìn nhận về mối liên hệ giữa sản xuất nông nghiệp và phát thải khí nhà kính.

Đa số các hộ nông dân chưa nghe, chưa hiểu rõ về các thuật ngữ sản xuất giảm phát thải, sản xuất nông nghiệp sạch, mục tiêu Net-Zero. Tuy nhiên, các nghiên cứu viên của Học viện nông nghiệp Việt Nam đã giải thích, hướng dẫn bà con các biện pháp sản xuất giảm phát thải gắn với các hoạt động thực hành sản xuất như sử dụng phân bón hữu cơ, thuốc bảo vệ thực vật sinh học, xử lý phụ phẩm sau thu hoạch, quản lý tưới tiêu trong sản xuất lúa, xử lý chất thải chăn nuôi…

Cách tiếp cận này giúp người dân hiểu Net-Zero không phải là khái niệm xa vời mà có thể bắt đầu từ những thay đổi cụ thể, gần gũi trong quá trình sản xuất hằng ngày, phù hợp với quy mô, nguồn lực và điều kiện của mỗi hộ.

Một trong những nội dung quan trọng mà nhóm khảo sát muốn truyền đạt tới các hộ nông dân là lợi ích mà họ có thể nhận được khi tham gia thực hiện các biện pháp sản xuất nông nghiệp giảm phát thải hướng tới Net-Zero như khả năng giảm chi phí đầu vào về lâu dài, nâng cao chất lượng nông sản, bảo vệ đất và nước, cải thiện sức khỏe cho người sản xuất và người tiêu dùng cũng như tăng cơ hội tiếp cận thị trường.

Bên cạnh lợi ích trực tiếp về kinh tế, khảo sát cũng gợi mở cho các hộ về vai trò của sản xuất giảm phát thải trong nâng cao uy tín của hộ, hợp tác xã và cộng đồng địa phương. Đây là cơ sở quan trọng để quyết định mức độ sẵn sàng của người dân trong việc thay đổi tập quán sản xuất truyền thống sang các phương thức canh tác, chăn nuôi và tiêu thụ sản phẩm bền vững hơn.

Bên cạnh đó, nhóm khảo sát cũng tìm hiểu các tác động từ môi trường xã hội đối với quyết định tham gia của hộ nông dân. Những yếu tố như sự khuyến khích của hợp tác xã, định hướng của chính quyền địa phương, tác động từ các hộ sản xuất xung quanh, yêu cầu của thương lái hoặc doanh nghiệp thu mua cũng như ảnh hưởng của truyền thông, mạng xã hội và các nhóm trao đổi thông tin tại cộng đồng đều được xem xét.

Việc phân tích các yếu tố này củng cố thêm giả thuyết về quyết định chuyển đổi sang sản xuất giảm phát thải không chỉ phụ thuộc vào nhận thức cá nhân của hộ mà còn chịu ảnh hưởng bởi mạng lưới xã hội, quan hệ liên kết sản xuất, thông tin thị trường và sự dẫn dắt của các tổ chức tại địa phương.

Nhận diện năng lực thực hiện và các điều kiện cần thiết để hộ nông dân có thể từng bước chuyển đổi phương thức sản xuất hướng tới Net-Zero cũng là nội dung được nhóm nghiên cứu đặc biệt quan tâm bao gồm: mức độ hiểu biết của hộ về những việc cần làm để giảm phát thải, khả năng tiếp cận thông tin và kỹ thuật, điều kiện về vốn, khả năng tiếp cận vật tư đầu vào thân thiện với môi trường cũng như vai trò hỗ trợ của hợp tác xã và cộng đồng địa phương.

Nhìn chung, kết quả khảo sát thực địa cho thấy các hộ nông dân đã nhận thức rõ được lợi ích mà sản xuất giảm phát thải đem lại. Hầu hết các hộ đều rất hào hứng chuyển đổi một hoặc nhiều bước trong quy trình sản xuất để hướng tới sản xuất sạch hơn.

Động lực để giúp họ chuyển đổi không phải chỉ vì các lợi ích kinh tế (gia tăng giá bán, thu nhập) mà còn vì khía cạnh xã hội (mong muốn người tiêu dùng và người sản xuất có sức khoẻ tốt hơn), đặc biệt là mong muốn đem lại môi trường sống an toàn, trong sạch hơn cho thế hệ hiện tại và cho cả con cháu sau này. Tuy nhiên, khi được hỏi về mức độ sẵn sàng cho chuyển đổi phương thức sản xuất, nhiều hộ cho biết họ còn gặp nhiều khó khăn, rào cản cần có hướng dẫn cụ thể, mô hình phù hợp và sự hỗ trợ thiết thực.

Trên cơ sở những thông tin thu được từ đợt kháo sát thực tế, nhóm nghiên cứu cho rằng, các cơ quan chuyên môn, chính quyền địa phương, hợp tác xã và doanh nghiệp liên kết cần có những giải pháp cụ thể, kịp thời để hỗ trợ nông dân nâng cao nhận thức và tạo động lực chuyển đổi phương thức sản xuất, tham gia thực hiện mục tiêu Net-Zero. Mục tiêu của các giải pháp nhằm hỗ trợ nông dân không chỉ hiểu đúng mà còn có thêm động lực và khả năng tham gia một cách chủ động và bền vững hơn.

Các giải pháp hỗ trợ cần được quan tâm bao gồm: tăng cường truyền thông về biến đổi khí hậu và sản xuất giảm phát thải; tổ chức các lớp tập huấn kỹ thuật; xây dựng mô hình trình diễn nông nghiệp xanh, nông nghiệp tuần hoàn, sản xuất hữu cơ; hỗ trợ tiếp cận vốn, vật tư đầu vào phù hợp; thúc đẩy liên kết tiêu thụ sản phẩm; phát huy vai trò của chính quyền địa phương, hợp tác xã, hội nông dân, cán bộ khuyến nông và doanh nghiệp trong đồng hành cùng người dân.

Theo: https://nongnghiepmoitruong.vn/khao-sat-nong-dan-ve-san-xuat-nong-nghiep-giam-phat-thai-d820317.html