Ngày 23/12/2025, Nhóm nghiên cứu mạnh Kinh tế và Quản lý Tài nguyên Môi trường (Khoa Kinh tế và Quản lý – Học viện Nông nghiệp Việt Nam) đã tổ chức seminar khoa học thường kỳ với sự tham gia trình bày của 06 giảng viên, nhà nghiên cứu trong nhóm. Đây là hoạt động học thuật định kỳ nhằm trao đổi kết quả nghiên cứu, tăng cường kết nối chuyên môn và định hướng các hướng nghiên cứu ưu tiên của nhóm. Seminar có sự tham dự của TS. Nguyễn Thị Thu Quỳnh – trưởng nhóm Nghiên cứu mạnh Kinh tế và Quản lý Tài nguyên môi trường, PGS.TS Nguyễn Mẫu Dũng – Phó trưởng Khoa Kinh tế và Quản lý, TS. Phạm Thị Thanh Lan – trưởng bộ môn Kinh tế tài nguyên môi trường, cùng các giảng viên, nghiên cứu viên khoa Kinh tế và Quản lý tham dự.
Mở đầu seminar, TS. Thái Thị Nhung đã trình bày nghiên cứu về “Giải pháp quản lý và phát triển du lịch nông nghiệp, nông thôn trên địa bàn thành phố Hà Nội”, nghiên cứu tập trung làm rõ hiện trạng tài nguyên, hạ tầng, sản phẩm du lịch, liên kết chuỗi giá trị, công tác quản lý điểm đến và vai trò của cộng đồng trong phát triển du lịch nông nghiệp, nông thôn. Trên cơ sở đó, tác giả chỉ ra các hạn chế chủ yếu như quy mô nhỏ lẻ, thiếu quy hoạch đồng bộ, sản phẩm chưa đa dạng, cơ chế chính sách chưa đủ mạnh. Bài trình bày đề xuất nhóm giải pháp về hoàn thiện thể chế, nâng cao năng lực quản lý nhà nước, phát triển sản phẩm đặc trưng, đầu tư hạ tầng, thúc đẩy chuyển đổi số và bảo đảm phát triển bền vững gắn với xây dựng nông thôn mới.
Tiếp đó, nghiên cứu của TS. Nguyễn Thị Thu Quỳnh tập trung vào “Định hướng phát triển bền vững du lịch cộng đồng ở Việt Nam”, nghiên cứu tập trung làm rõ bản chất, vai trò và các tác động của du lịch cộng đồng đối với phát triển kinh tế – xã hội và môi trường ở các vùng nông thôn, miền núi Việt Nam. Tác giả phân tích cả mặt tích cực và tiêu cực của du lịch cộng đồng đối với sinh kế người dân, bảo tồn văn hóa bản địa, gắn kết cộng đồng và bảo vệ môi trường. Nghiên cứu đã nhấn mạnh vai trò trung tâm của người dân địa phương trong tổ chức, quản lý và hưởng lợi từ hoạt động du lịch, đồng thời làm rõ các yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triển bền vững của du lịch cộng đồng như chính sách, năng lực cộng đồng, nhu cầu thị trường và đặc điểm điểm đến. Trên cơ sở đó, bài trình bày đề xuất một số định hướng quan trọng nhằm phát triển du lịch cộng đồng theo hướng bền vững, hài hòa giữa lợi ích kinh tế, xã hội và môi trường.
Với góc tiếp cận nông nghiệp – môi trường, TS. Phạm Thanh Lan trình bày nghiên cứu về “Thực trạng ứng dụng các biện pháp giảm thiểu khí nhà kính trong chăn nuôi tại tỉnh Hải Dương”, một địa phương có ngành chăn nuôi phát triển mạnh nhưng cũng đối mặt với nhiều thách thức về môi trường. Bài trình bày phân tích mức độ nhận thức của người chăn nuôi về phát thải khí nhà kính, biến đổi khí hậu và các biện pháp giảm thiểu phát thải. Kết quả nghiên cứu cho thấy các biện pháp như hầm biogas, đệm lót sinh học và ủ phân compost đã được áp dụng nhưng còn gặp nhiều hạn chế về vốn, diện tích, kỹ thuật và thị trường tiêu thụ sản phẩm. Trên cơ sở đó, tác giả đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao nhận thức, hỗ trợ kỹ thuật, hoàn thiện chính sách và thúc đẩy ứng dụng các biện pháp giảm phát thải, hướng tới phát triển chăn nuôi bền vững và thân thiện với môi trường.
Trong bài trình bày, TS. Nguyễn Thị Hải Ninh đã phân tích “Các yếu tố ảnh hưởng đến tiêu dùng năng lượng theo hướng bền vững của các hộ gia đình tỉnh Sơn La”. Nghiên cứu làm rõ sự khác biệt trong hành vi tiêu dùng năng lượng giữa các nhóm hộ, mức độ phụ thuộc vào các nguồn năng lượng truyền thống và hiện đại, cũng như chi phí và hiệu quả sử dụng năng lượng. Tác giả phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến tiêu dùng năng lượng bền vững, bao gồm chính sách nhà nước, yếu tố thị trường, thu nhập, quy mô hộ, trình độ học vấn và nhận thức của chủ hộ. Trên cơ sở kết quả nghiên cứu, bài trình bày đề xuất các giải pháp nhằm thúc đẩy sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả và tăng cường tiếp cận các nguồn năng lượng sạch, năng lượng tái tạo ở khu vực nông thôn, miền núi.
Bên cạnh đó, TS. Nguyễn Thị Huyền Châm đã tập trung vào trình bày nghiên cứu “Tổng quan về kinh tế xanh”, làm rõ khái niệm, nội hàm, lịch sử hình thành và sự cần thiết của chuyển đổi sang mô hình kinh tế xanh trong bối cảnh biến đổi khí hậu và suy thoái tài nguyên. Tác giả phân tích mối quan hệ giữa kinh tế xanh với tăng trưởng xanh và phát triển bền vững, đồng thời chỉ ra các lợi ích kinh tế, xã hội và môi trường mà kinh tế xanh mang lại. Bài trình bày cũng đề cập đến những thách thức trong quá trình phát triển kinh tế xanh ở Việt Nam, từ thể chế, nguồn lực đến nhận thức và năng lực thực thi. Trên cơ sở đó, tác giả đề xuất một số định hướng và giải pháp nhằm thúc đẩy phát triển kinh tế xanh, góp phần nâng cao chất lượng tăng trưởng và sử dụng hiệu quả tài nguyên, bảo vệ môi trường.
Bài trình bày tiếp sau của PGS.TS. Nguyễn Mậu Dũng đã trình bày chuyên đề “Bộ tiêu chí đánh giá, phân hạng sản phẩm OCOP”, bài đánh giá tập trung phân tích vai trò của hệ thống tiêu chí OCOP trong việc chuẩn hóa chất lượng, nâng cao giá trị và khả năng cạnh tranh của sản phẩm nông thôn. Bài trình bày làm rõ cơ sở hình thành Chương trình OCOP, cấu trúc bộ tiêu chí đánh giá hiện hành, bao gồm các nhóm tiêu chí về sản phẩm, tổ chức sản xuất, khả năng tiếp thị, truy xuất nguồn gốc, câu chuyện sản phẩm và tác động kinh tế – xã hội. Đồng thời, tác giả chỉ ra những ưu điểm cũng như một số bất cập trong quá trình áp dụng bộ tiêu chí OCOP ở các địa phương, từ đó gợi mở các định hướng hoàn thiện công tác đánh giá, phân hạng và quản lý sản phẩm OCOP trong bối cảnh chuyển đổi số và hội nhập thị trường.
Các bài trình bày tại seminar thể hiện sự đa dạng trong cách tiếp cận và tính liên ngành, gắn kết chặt chẽ giữa kinh tế, quản lý tài nguyên và môi trường. Buổi sinh hoạt khoa học đã tạo diễn đàn trao đổi học thuật hiệu quả, góp phần nâng cao chất lượng nghiên cứu và khẳng định vai trò của Nhóm nghiên cứu mạnh Kinh tế và Quản lý Tài nguyên Môi trường trong hoạt động khoa học của Khoa và Học viện.
Nguyễn Mạnh Hiếu – NCM Kinh tế và Quản lý Tài nguyên Môi trường