Nhằm góp phần thúc đẩy chuyển đổi số trong khu vực kinh tế tập thể, nhóm nghiên cứu do ThS. Trần Thế Cường, giảng viên Khoa Kinh tế và Quản lý, chủ nhiệm đã triển khai nhiệm vụ khoa học và công nghệ cấp cơ sở “Đánh giá mức độ trưởng thành số của hợp tác xã nông nghiệp trên địa bàn tỉnh Hải Dương” trong thời gian từ tháng 01/2025 đến tháng 12/2025.

Nghiên cứu được thực hiện với ba mục tiêu chính gồm: đánh giá mức độ trưởng thành số của các hợp tác xã (HTX) nông nghiệp trên địa bàn tỉnh Hải Dương; phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến quá trình chuyển đổi số của HTX; đồng thời đề xuất các giải pháp, chính sách nhằm thúc đẩy chuyển đổi số trong khu vực kinh tế tập thể tại địa phương.

Thông qua tổng quan lý thuyết kết hợp khảo sát thực tiễn tại các HTX nông nghiệp, nghiên cứu cho thấy phần lớn các HTX hiện nay có quy mô nhỏ, nguồn lực tài chính hạn chế, hạ tầng công nghệ và kỹ năng số còn yếu. Vì vậy, hoạt động chuyển đổi số mới chủ yếu dừng ở mức cơ bản và mang tính rời rạc. Các ứng dụng số được triển khai tập trung chủ yếu trong quản lý sản xuất, truyền thông và thương mại điện tử, song chưa hình thành được hệ thống dữ liệu tích hợp hay các quy trình tự động hóa đồng bộ.

leftcenterrightdel
 
leftcenterrightdel
Nhà màng trồng dưa ứng dụng công nghệ tưới tự động kết nối với điện thoại thông minh tại HTX Tân Minh Đức 

Kết quả nghiên cứu cũng xác định ba nhóm yếu tố có ảnh hưởng lớn đến mức độ trưởng thành số của HTX nông nghiệp. Thứ nhất là các yếu tố nội tại của HTX như chiến lược phát triển, năng lực tài chính và chất lượng nguồn nhân lực. Thứ hai là môi trường hỗ trợ bao gồm chính sách của Nhà nước, cơ chế hỗ trợ địa phương và hệ sinh thái số. Thứ ba là các yếu tố thuộc về thị trường và công nghệ, đặc biệt là khả năng tiếp cận công nghệ số và yêu cầu của thị trường tiêu thụ nông sản.

Mặc dù còn nhiều khó khăn, nghiên cứu ghi nhận chuyển đổi số bước đầu đã mang lại những hiệu quả tích cực cho các HTX nông nghiệp tại Hải Dương như giảm chi phí sản xuất, nâng cao năng suất lao động, cải thiện khả năng quản lý và mở rộng kênh tiếp cận thị trường. Đây được xem là nền tảng quan trọng để các HTX tiếp tục đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong thời gian tới.

leftcenterrightdel
Thành viên HTX tại Hải Dương tiếp cận vốn vay và thực hiện các thủ tục qua ứng dụng của Ngân hàng chính sách xã hội 

Trên cơ sở các kết quả khảo sát và phân tích, nhóm nghiên cứu đã đề xuất nhiều giải pháp trọng tâm nhằm thúc đẩy chuyển đổi số bền vững cho các HTX nông nghiệp. Trong đó, ưu tiên phát triển hạ tầng số, xây dựng nền tảng số dùng chung cho khu vực HTX, tăng cường đào tạo và nâng cao năng lực số cho cán bộ quản lý và xã viên. Đồng thời, nghiên cứu cũng nhấn mạnh vai trò của chính sách hỗ trợ từ cơ quan quản lý nhà nước trong việc tạo lập môi trường thuận lợi cho quá trình chuyển đổi số.

leftcenterrightdel
HTX Xuyên Việt đi đầu trong ứng dụng công nghệ cao và chuyển đổi số, thúc đẩy thương mại điện tử cho các sản phẩm từ cá mang thương hiệu RoCa 

Về mặt khoa học, nghiên cứu đã xây dựng được khung phân tích mức độ trưởng thành số của HTX nông nghiệp theo hướng tiếp cận hệ thống, góp phần bổ sung cơ sở lý luận về chuyển đổi số trong khu vực kinh tế tập thể. Về ứng dụng, các đánh giá và các giải pháp đề xuất có thể được sử dụng trực tiếp trong công tác hoạch định chính sách và triển khai chuyển đổi số tại các địa phương. Bên cạnh đó, nhiệm vụ còn góp phần hỗ trợ đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao khi đã hướng dẫn 02 sinh viên ngành Kinh tế số hoàn thành khóa luận tốt nghiệp liên quan đến chủ đề nghiên cứu.

Kết quả của nhiệm vụ không chỉ mang ý nghĩa khoa học mà còn góp phần thúc đẩy phát triển nông nghiệp hiện đại, bền vững, nâng cao hiệu quả sản xuất và thu nhập cho các thành viên HTX trên địa bàn tỉnh Hải Dương.

Nhóm NCM Liêt kết KT và PTTT