Phát triển nông nghiệp sinh thái gắn với du lịch trải nghiệm tại vùng phía tây thành phố Hải Phòng

Được hình thành trên cơ sở không gian của tỉnh Hải Dương trước đây, vùng phía Tây thành phố Hải Phòng hiện có diện tích khoảng 1.668,28 km², sở hữu hệ thống sông ngòi dày đặc, vùng cây ăn quả trù phú, làng nghề truyền thống lâu đời cùng nhiều di tích lịch sử, văn hóa đặc sắc. Đây là những lợi thế nổi bật, tạo điều kiện thuận lợi để địa phương phát triển các mô hình sản xuất nông nghiệp sinh thái kết hợp trải nghiệm du lịch, đáp ứng xu hướng du lịch xanh và du lịch cộng đồng đang ngày càng được ưa chuộng.

Theo số liệu thống kê năm 2024, khu vực nghiên cứu (tỉnh Hải Dương trước khi hợp nhất) đạt quy mô GRDP khoảng 212.386 tỷ đồng. Ngành du lịch ghi nhận hơn 2,5 triệu lượt khách, tăng khoảng 41% so với năm 2023, mang lại doanh thu ước đạt 1.222,6 tỷ đồng. Những con số này phản ánh nhu cầu ngày càng lớn đối với các sản phẩm du lịch gắn với tài nguyên nông nghiệp, sinh thái và văn hóa bản địa, đồng thời mở ra nền tảng thuận lợi cho việc phát triển các mô hình du lịch nông nghiệp trong giai đoạn tới.

Năm 2024, Nhóm nghiên cứu mạnh Liên kết kinh tế và Phát triển thị trường (Học viện Nông nghiệp Việt Nam) đã khảo sát 414 đối tượng, gồm cán bộ quản lý, doanh nghiệp, hợp tác xã, chủ mô hình nông nghiệp và khách du lịch tại các điểm đến nông nghiệp sinh thái tiêu biểu: khu du lịch sinh thái Đồng Mẩn (Thanh Hà cũ), vùng sản xuất và dịch vụ trải nghiệm của Công ty CP ong mật Việt Ý (Chí Linh) và khu du lịch sinh thái Đảo Cò (Thanh Miện cũ). Đây đều là những địa phương có lợi thế về vườn cây ăn quả, tài nguyên sinh thái, di tích lịch sử và văn hóa, đồng thời đã hình thành các hoạt động trải nghiệm gắn liền với sản xuất nông nghiệp.

Kết quả khảo sát cho thấy du khách có xu hướng ưu tiên các trải nghiệm như tham quan trang trại, thu hoạch nông sản theo mùa, khám phá làng nghề truyền thống, thưởng thức ẩm thực địa phương và tìm hiểu văn hóa bản địa. Trong đó, mô hình trải nghiệm vườn vải Thanh Hà, các điểm sinh thái gắn với quần thể di tích Côn Sơn – Kiếp Bạc (Chí Linh) và các mô hình nông nghiệp cộng đồng tại Thanh Miện được đánh giá có sức hút lớn nhờ sự kết hợp giữa tài nguyên tự nhiên, giá trị văn hóa và hoạt động sản xuất nông nghiệp. Những mô hình này góp phần gia tăng giá trị nông sản, đa dạng hóa sinh kế cho người dân và tạo động lực phát triển kinh tế nông thôn theo hướng bền vững.

Du khách trải nghiệm tham quan tại Khu du lịch nông nghiệp sinh thái Đồng Mẩn, Thanh Hà

Không gian du lịch sinh thái tại Khu du lịch Đảo Cò, Thanh Miện

Hoạt động giáo dục trải nghiệm tại trai trại nuôi ong của Công ty Cổ phần Ong mật Việt Ý

Bên cạnh những tiềm năng và kết quả đạt được, nghiên cứu cũng chỉ ra một số hạn chế cần khắc phục. Hạ tầng phục vụ du lịch tại một số địa phương chưa đáp ứng yêu cầu phát triển; sản phẩm trải nghiệm còn thiếu tính đặc trưng, chưa hình thành chuỗi dịch vụ hoàn chỉnh. Sự liên kết giữa nông dân, hợp tác xã, doanh nghiệp du lịch và chính quyền địa phương còn lỏng lẻo; công tác quảng bá, chuyển đổi số và xây dựng thương hiệu điểm đến vẫn chưa tương xứng với tiềm năng sẵn có.

Từ kết quả nghiên cứu, nhóm đề xuất một số giải pháp trọng tâm: quy hoạch các vùng phát triển nông nghiệp sinh thái gắn với du lịch; đầu tư hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật và dịch vụ; xây dựng sản phẩm trải nghiệm đặc trưng dựa trên lợi thế nông sản, làng nghề và văn hóa địa phương; đồng thời tăng cường liên kết giữa các chủ thể trong chuỗi giá trị. Bên cạnh đó, việc ứng dụng công nghệ số vào công tác quảng bá, quản lý điểm đến và kết nối thị trường sẽ góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động và sức cạnh tranh của ngành du lịch nông nghiệp.

Trong bối cảnh phát triển kinh tế xanh và chuyển đổi nông nghiệp theo hướng bền vững, mô hình nông nghiệp sinh thái gắn với trải nghiệm du lịch không chỉ nâng cao giá trị sản xuất nông nghiệp mà còn tạo thêm việc làm, bảo tồn tài nguyên thiên nhiên, gìn giữ bản sắc văn hóa và thúc đẩy phát triển nông thôn. Với những lợi thế sẵn có cùng các giải pháp phù hợp, vùng phía Tây thành phố Hải Phòng có nhiều cơ hội trở thành một trong những địa phương tiêu biểu về du lịch nông nghiệp sinh thái của khu vực Đồng bằng sông Hồng.